مستندسازی آثار موزه‌ای و هنرهای معاصر
برای موزه‌ها، مجموعه‌داران، مرمتگران، گالری‌ها و هنرمندان
1. مستندسازی آثار موزه‌ای و تاریخی
تصویر یک اثر تاریخی فقط برای معرفی آن نیست. پیش از امانت‌دادن به موزه‌ی دیگر، هنگام ارزیابی وضعیت حفاظتی، در پرونده‌ی بیمه و در هر مرحله‌ی مرمت، باید بشود وضعیت اثر را دقیق دید و بعدها با آن مقایسه کرد. اگر اثر آسیب ببیند و مؤسسه‌ی دریافت‌کننده و صاحب اثر درباره‌ی وضعیتش پیش از حمل اختلاف داشته باشند، بدون تصویر دقیق عملاً راهی برای حل آن نیست.
بیمه‌گران تخصصی آثار هنری برای ارزیابی و پرداخت خسارت به گزارش وضعیت و تصاویر دقیق و قابل‌اتکا نیاز دارند، نه عکس‌های زیبا. مرمتگری که پرونده‌ی تصویری مراحل قبل را ندارد، نمی‌داند پیش از او چه تغییری روی اثر انجام شده و نمی‌تواند از تصمیم‌های خودش دفاع کند. و موزه‌ای که آرشیو منظم ندارد، هر بار که مجموعه‌اش را به مرجعی بیرونی، در کاتالوگ یا در درخواست بودجه معرفی می‌کند، از صفر شروع می‌کند.
آرشیو تصویری حرفه‌ای اثر را از یک فایل منفرد به یک پرونده‌ی بصری قابل‌پیگیری تبدیل می‌کند؛ پرونده‌ای که در پژوهش، کاتالوگ علمی، بیمه، امانت، مرمت و معرفی مجموعه در داخل و خارج از کشور به کار می‌آید.
دقت رنگ. رنگ ثبت‌شده باید با رنگ واقعی اثر تطابق قابل‌اندازه‌گیری داشته باشد. این انحراف با شاخص ΔE (معمولاً ΔE2000) سنجیده می‌شود و رهنمودهای آرشیوی مانند FADGI و Metamorfoze برای هر سطح کیفی حد مشخصی تعریف کرده‌اند. ما دوربین، نور، مانیتور و پردازش را یک زنجیره‌ی واحد می‌دانیم: ثبت با هدف رنگی استاندارد، مانیتور کالیبره و فایل مستر ۱۶ بیتی، نه فقط اصلاح رنگ با چشم در پس‌پردازش.
نورپردازی متناسب با اثر و هدف. نور یکنواخت برای ثبت رنگ و فرم؛ نور مایل (raking light) برای ترک‌ها و برجستگی‌های سطح که زیر نور مستقیم دیده نمی‌شوند؛ و نور پولاریزه با فیلتر متقاطع برای حذف بازتاب سطح و ورنی، تا رنگ واقعی اثر دیده شود و نه انعکاس. در پروژه‌های پژوهشی، فلورسانس فرابنفش (UV) مرمت‌های قدیمی و تغییرات لایه‌ی سطحی را آشکار می‌کند. نوع نور و میزان تابش همیشه با توجه به حساسیت اثر و هدف علمی پروژه و با مشورت مرمتگر تعیین می‌شود.
فایل آرشیوی و متادیتا. فایل مستر به‌صورت TIFF بدون فشرده‌سازی (ترجیحاً ۱۶ بیت) همراه با شناسه‌ی اثر، تاریخ ثبت و شرایط نورپردازی نگهداری می‌شود. ساختار متادیتا با چارچوب‌های رایج حوزه‌ی میراث فرهنگی مانند Dublin Core و CIDOC-CRM قابل تطبیق است تا فایل‌ها سال‌ها بعد، بدون تکیه بر حافظه‌ی عکاس، قابل شناسایی و استفاده باشند.
مستندسازی دقیق آثار ارزشمند تاریخی و مطالعه تطبیقی پیش و پس از مرمت
گزارش وضعیت اثر، ثبت پیش از حمل، مقایسه مراحل مرمت پیش از مرمت یا حمل، هر اثر با نور، زاویه و کالیبراسیونی ثابت ثبت می‌شود و پس از مرمت، دقیقاً با همان شرایط تکرار می‌شود. هر تغییر، از رنگ و ترک تا لایه‌ی سطحی، قابل مقایسه و قابل دفاع می‌شود، هم برای مرمتگر، هم برای بیمه‌گر و هم برای موزه. نمونه پروژهمستندسازی دقیق آثار تاریخی برای تولید کاتالوگ‌های علمی و پژوهشی
نمای کامل، جزئیات، پشت و روی اثر، بافت و عناصر شاخص برای انتشار علمی، تصویر باید اطلاعات اثر را منتقل کند، نه فقط ظاهر آن را: نمای کامل، جزئیات، پشت و روی اثر، بافت و عناصر شاخص با رنگ و ترکیب‌بندی کنترل‌شده. نتیجه برای کاتالوگ، کتاب، مقاله، وب‌سایت و نمایشگاه آماده است و هر بار که تصویر لازم شود، نیازی به عکاسی دوباره نیست. نمونه پروژهمدلسازی سه‌بعدی آثار و اشیای تاریخی برای مطالعات علمی و پژوهشی
اشیای حجمی، سفال و فلز، مجسمه، آثار کتیبه‌دار تصویر دوبعدی نمی‌تواند همه‌ی فرم یک شیء حجمی را نشان دهد. با فتوگرامتری و روش‌های نوین‌تر ثبت سه‌بعدی، متناسب با جنس و اندازه‌ی اثر، نسخه‌ی دیجیتال قابل‌چرخشی از آن ساخته می‌شود که با مقیاس مرجع و کالیبراسیون مناسب، قابل اندازه‌گیری هم هست، بی‌آنکه کسی به اثر دست بزند. برای پژوهش، آموزش و آرشیو دیجیتال. نمونه پروژهمستندسازی حفاظتی و ثبت تغییرات سطح اثر در طول زمان (مانیتورینگ)
پایش وضعیت، ثبت دوره‌ای، کشف زودهنگام آسیب آسیب تدریجی، مثل پوسته‌شدن رنگ، خوردگی فلز یا گسترش ترک‌ها، گاهی با چشم قابل تشخیص نیست. ثبت دوره‌ای با نور و هندسه‌ی ثابت، مقایسه‌ی دقیق در طول زمان را ممکن می‌کند و تغییر را پیش از آنکه به آسیب جدی تبدیل شود نشان می‌دهد. نمونه پروژهتور مجازی از فضای موزه و بازدید آنلاین از سالن‌ها، ویترین‌ها و آثار با توضیحات تعاملی
سالن‌های نمایش، ویترین‌ها، آثار منتخب همراه با متن و صدا موزه‌ی شما را به کسی می‌رساند که نمی‌تواند بیاید: پژوهشگر، دانشجو، گردشگر یا نهاد خارجی. در سالن‌ها حرکت می‌کند، اثر را از نزدیک می‌بیند و توضیح تعاملی آن را می‌خواند. برای وب‌سایت، همکاری‌های بین‌المللی و برنامه‌های آموزشی. نمونه پروژهتولید ویدیوی مستند آثار موزه‌ای و فرایند مرمت
معرفی اثر و مجموعه، روایت تاریخی، گفت‌وگو با متخصصان، ثبت مراحل مرمت ویدیو چیزی را نشان می‌دهد که عکس نمی‌تواند: روایت اثر، مراحل مرمت و تکنیک‌های حفاظتی در جریان واقعی کار، و گفت‌وگو با متخصصان. نورپردازی و تصویربرداری متناسب با حساسیت اثر انجام می‌شود. برای نمایشگاه، وب‌سایت، آموزش و آرشیو مؤسسه. نمونه پروژه2. مستندسازی آثار هنری معاصر و گالری‌ها
برای داور، گالری‌دار، مجموعه‌دار یا برگزارکننده‌ی فراخوان، تصویر شما نخستین دیدار با اثر است و گاهی تنها دیدار. پیش از آنکه کسی اصل اثر را در گالری یا استودیو ببیند، باید بتواند آن را از روی تصویر درست بفهمد. تصویر ضعیف یعنی اثر دیده نشده، حتی اگر خود اثر قوی باشد.
در نقاشی، کوچک‌ترین خطا در رنگ، نور یا بازتاب ظاهر اثر را عوض می‌کند. در مجسمه و چیدمان، عکسی از یک زاویه، حجم و مقیاس و رابطه‌ی اثر با فضا را از بین می‌برد و اثر مسطح می‌شود. برای گالری‌هایی که آنلاین می‌فروشند، موضوع مستقیم‌تر است: کسی اثری را که درست ندیده نمی‌خرد.
پس عکاسی حرفه‌ای بخشی از ارائه‌ی حرفه‌ای خود اثر است و به چند عکس برای وب‌سایت و شبکه‌های اجتماعی خلاصه نمی‌شود.
کنترل بازتاب. سطح ورنی‌خورده‌ی نقاشی‌ها و شیشه‌ی ویترین از چالش‌های اصلی این نوع عکاسی است. راه‌حل در نور است، نه در ادیت: منبع نور بزرگ و پخش، زاویه‌ی دقیق نور و دوربین، و در صورت نیاز نور پولاریزه با فیلتر متقاطع روی لنز، تا بازتاب سطح کم شود و رنگ و بافت اثر خوانا باشد.
دامنه‌ی رنگی. رنگ‌های اشباع بعضی آثار از گاموت sRGB فراتر می‌روند. فایل‌ها را در فضای رنگی گسترده‌تر (مانند Adobe RGB یا ProPhoto RGB) و با عمق ۱۶ بیت پردازش می‌کنیم و برای هر خروجی، چه وب، چه نمایشگر و چه چاپ، پروفایل رنگی متناسب را اعمال می‌کنیم.
ثبت چندزاویه‌ای. در آثار دارای بافت، حکاکی یا برجستگی، حرکت قلم‌مو، بافت بوم و عمق خط‌ها فقط با نور جهت‌دار و زاویه‌ی درست ثبت می‌شوند و بعداً با نرم‌افزار قابل بازسازی نیستند.
